Digitaal

Hieronder, alfabetisch gerangschikt, een overzicht van termen uit de wereld van de digitale fotografie.
Voor tips, ideeën, aanvullingen, links en illustraties: stuur je bijdragen naar info@kleurenvisie.nl

Meer definities zijn te vinden onder verlichtingstermen.

Bitdiepte

Het aantal (binaire) bits dat wordt gebruikt om de tint of de kleur van een pixel in een digitale afbeelding te definiëren. Het aantal kleurwaarden voor een bepaalde bitdiepte is gelijk aan 2 tot de macht van de bitdiepte.
Gangbare bitdieptes zijn:
1-bits:
4-bits:
2 kleuren, alleen zwart en wit
16 kleuren, wordt van oudsher gebruikt in iconen en knoppen in het beeldscherm van de computer
8-bits grijstinten: 256 grijstinten
8-bits kleuren: 256 kleuren
24-bits:
32-bits:
16,7 miljoen kleuren
4,3 miljard kleuren

DCS

- Desktop Color Seperations
Desktop kleurscheiding, een methode om vanaf het bureaublad van de computer (het scherm) kleurscheidingen van een fotografische afbeelding te produceren en op te slaan die rechtstreeks op een postscript-printer of een fotozetmachine kunnen worden afgedrukt. Bedoeld voor hoge resoluties.

DIC

Kleuren die beschikbaar zijn in de DIC Color Guide, DIC Color Guide Part II en DIC Traditional Colors of Japan. De kleuren in deze paletten worden gemaakt door het mengen van inkten van het merk DIC.

dpi

- dots per inch
Een maateenheid voor de resolutie van een printer in punten per inch.
Voor het afdrukken van foto's is het gangbaar een minimum resolutie van 300 dpi aan te houden.
In het beeldscherm is een veel lagere resolutie voldoende om een goede weergave te ervaren. Een beeldpuntformaat van 0,25mm is al heel goed.

Dupont-pallet

De kleuren die beschikbaar zijn in de kleurenbibliotheek DuPont® Spectramaster. Deze bibliotheek is ontwikkeld voor het selecteren en combineren van industriële coatings en kleuren. De kleuren zijn op Lab gebaseerd.

EPS

- Encapsulated Postscript
Dit is een variant van de beschrijvingstaal Postscript voor een bestand met (kleuren)afbeeldingen.

Filter

De algemene naam voor een programma dat digitale gegevens van de ene vorm in een andere vertaalt. Import- en exportfilters zetten bestanden om in een ander formaat. Filters voor speciale effecten verwerken de afbeeldingsinformatie en wijzigen deze volgens vooraf ingestelde specificaties.

FOCOLTONE-kleuren

Een kleursysteem dat beschikt over een reeks steunkleuren die zijn opgebouwd uit de proceskleuren cyaan, magenta, geel en zwart (CMYK). De FOCOLTONE-kleuren zijn zodanig georganiseerd dat u FOCOLTONE-kleuren kunt kiezen waarbij ten minste 10% van een proceskleur overeenkomt met een andere FOCOLTONE-kleur. Hierdoor is er minder trapping noodzakelijk en is dit een prima kleurenpalet voor kleurseparaties.

Fotozetmachine

Een algemene term voor printers die tekst en afbeeldingen (lijntekeningen en foto's) kunnen afdrukken op film of op fotografisch papier, met een resolutie die ten minste 1200 dpi is.

Gamut

Een reeks mogelijkheden, in dit verband de reeks kleuren die een mechanisch apparaat kan produceren of waarnemen.

GIF

- Graphics Interchange Format
GIF is ontwikkeld als een grafische standaard voor alle platforms en wordt ondersteund door alle grafische Internetbrowsers. GIF ondersteunt maximaal 8-bits kleuren (256 mogelijke kleuren) en u kunt eigen paletten bij de afbeelding opslaan. GIF biedt een aantal geavanceerde grafische opties, inclusief transparante achtergronden en verbinding van afbeeldingen, waardoor animaties gemaakt kunnen worden. Vooral efficiënt voor afbeeldingen met grote vlakken in één kleur en onderdelen in lijnvorm.

JPEG

- Joint Photographic Experts Group
Een internationale standaard voor het comprimeren van afbeeldingen waarbij (met name bij foto's) nagenoeg geen zichtbaar kwaliteitsverlies optreedt, terwijl een compressieverhouding van maximaal 20 tot 1 wordt bereikt.

Lab

Het kleurmodel dat door CIE (Commission Internationale de l'Eclairage) is ontworpen op basis van drie parameters: lichtheid (L) en twee chromatische bereiken: a (groen tot rood) en b (blauw tot geel). De vierkante, tweedimensionale visuele kiezer definieert de coördinaten a en b van -60 tot 60; de verticale visuele kiezer definieert de L-waarde van 0 tot 100. Dit model is apparaat-onafhankelijk en bevat het kleuren-gamut van zowel het CMYK- als het RGB-kleurmodel.

Masker

Een laag boven de gehele afbeelding waarin gebieden worden gedefinieerd die niet mogen worden bewerkt en gebieden die wel mogen worden bewerkt. De bewerkbare gebieden worden de selectie genoemd. De maskerselectierechthoek scheidt de selectie van de beschermde gebieden. In gewone maskers wordt de selectie gedefinieerd door een vorm in de afbeelding te maken. In een kleurgevoelig masker bevatten de selectie en het beschermde gebied pixels waarvan de kleuren binnen of buiten het gedefinieerde bereik van de kleurtolerantie vallen.

Ongekarteld

Voor een gekromde of diagonale rand aan een selectie moeten pixels in de afbeelding die diagonaal tegenover elkaar liggen, deel uitmaken van de rand van de selectie. Deze diagonale pixelselectie kan een rafelige rand opleveren. Met Ongekarteld maakt u een deel van de pixels langs de binnenrand van de selectie half-transparant zodat de randen van de selectie gladder lijken.
Anti-aliasing is het begrip wat hetzelfde proces aanduidt.

PANTONE® HEXACHROME (TM)-palet

De kleuren die beschikbaar zijn in het PANTONE® HEXACHROME-systeem dat is gebaseerd op het CMYK-kleurmodel, maar waaraan twee extra inkten zijn toegevoegd voor een totaal van zes inkten en een groter bereik van kleuren.

Pixel

Een gedefinieerd beeldpunt in het beeldscherm. De afmeting is minimaal gelijk aan één groen, één blauw en één rood rasterpuntje tezamen. Afhankelijk van de ingestelde resolutie worden er meer of minder rasterpunten gebruikt voor een pixel. De pixel is dus een relatiebve waard, afhankelijk van de grootte van het beeldscherm en de ingestelde resolutie.

PMT

Bij professionele drukkers: een term die vaak wordt gebruikt voor halftoonafbeeldingen. Deze worden vaak PMT's genoemd naar de apparaten in scanners waarmee deze kunnen worden geproduceerd: Photo Multiplier Tubes.

Pointilleren

Met behulp van een beperkt kleurenpalet pixels op apparaten of in afbeeldingen willekeurig verspreiden om zo doorlopende tonen te simuleren.
Rasterpointillering is een methode om de weergave te verbeteren op beeldschermen die 16-bits kleuren of minder kunnen weergegeven. Door het berekenen van de gemiddelde diepte van de pixels in een bepaald gebied worden extra kleuren of grijstinten gemaakt (afhankelijk van het feit of u met zwart/wit-afbeeldingen of afbeeldingen in kleuren of in grijstinten werkt). Foutdiffusie geeft de beste resultaten omdat benaderde kleuren over meerdere pixels worden verspreid. Geordende pointillering wordt sneller uitgevoerd dan foutdiffusie omdat kleuren worden benaderd door middel van vaste puntpatronen.
Pointilleren is een manier om de weergave te verbeteren van fotografische afbeeldingen die een beperkt kleurenpalet gebruiken.

Punt

(point - pt)
Een maateenheid die in de grafische wereld voornamelijk wordt gebruikt voor lettertypegrootten. Er zitten ongeveer 72 punten (ptn) in een inch en exact 12 punten in een pica.

Resolutie

Het oplossend vermogen, of hoeveel beeldpunten er gedefineerd kunnen worden. Bij computerbeeldschermen varieert dit in het algemeen tussen 640x480 tot 1600x1200 pixels.
Een standaard televisie heeft in de hoogte 625 beeldlijnen beschikbaar.

RGB

RGB, een set kleuren gebaseerd op de primaire lichtkleuren rood, groen en blauw, verwijst naar een kleurmodus en naar een kleurmodel.
De RGB-kleurmodus is een 24-bits methode voor het verwerken van afbeeldingen die met 16,7 miljoen kleuren worden opgeslagen en weergegeven. Per lichtkleur zijn er 256 waarden.
Het RGB-kleurmodel is een kleurmodel waarin kleuren worden gedefinieerd op basis van primaire lichtkleuren. Daarom wordt dit model gebruikt voor weergave op beeldschermen.

Ruis

Bij het bewerken van bitmaps: willekeurige pixels op het oppervlak van een bitmap die lijken op statische elektriciteit op een televisiescherm.

TLV

Tint, lichtheid en verzadiging zijn de componenten van het TLV-kleurmodel, een variatie op het TVH-model en een alternatief voor het RGB-model. De tint bepaalt de kleur (geel, oranje, rood, etcetera), de lichtheid bepaalt de waargenomen intensiteit (een lichtere of donkerdere kleur) en de verzadiging bepaalt de kleurdiepte (van mat tot intens). De ronde visuele kiezer definieert de H-waarde (0 tot 360) en de S-waarde (0 tot 100); de verticale visuele kiezer definieert de L-waarde (0 tot 100).

Transparant

De mogelijkheid om door een voorwerp, afbeelding of masker heen te kijken. Het tegenovergestelde van transparant is dekkend. Instellen van een lager niveau van transparantie resulteert in een hoger dekvermogen en verminderde zichtbaarheid van onderliggende voorwerpen, maskers en afbeeldingen.

TRUMATCH-kleuren

Een systeem voor kleurovereenkomst om proceskleuren te specificeren. Het TRUMATCH®-kleurensysteem is gebaseerd op het CMYK-kleurmodel en daarom worden voor deze kleuren geen extra kleurseparaties toegevoegd. De kleuren worden gerangschikt volgens tint (rood tot violet), verzadiging (diep tot pastel), en helderheid (zwart toevoegen of verwijderen).

TVH

Tint, verzadiging en helderheid zijn de componenten van het TVH-kleurmodel. Dit model benadert het beste de manier waarop mensen kleuren waarnemen.
Tint: de hoeveelheid "kleur" van de kleuren in een afbeelding (groen is bijvoorbeeld een tint).
Verzadiging: de diepte van de kleuren in een afbeelding (de "rijkheid" van een kleur).
Helderheid: het totale percentage wit in een afbeelding.

YIQ

Een kleurmodel dat in televisiesystemen wordt gebruikt (Noord-Amerikaanse videostandaard - NTSC). Kleuren worden gesplitst in een waarde voor lichtheid (Y) en twee waarden voor kleurkwaliteit (I and Q). Op een kleurenmonitor zijn alle drie de componenten zichtbaar; op een monochrome monitor is alleen de Y-component zichtbaar. De vierkante, tweedimensionale visuele kiezer bepaalt de waarden van I en Q en de verticale visuele kiezer bepaalt de Y-waarde. Alle waarden liggen op een schaal van 0 tot 255.

Zuivere kleuren

Alle kleuren die afzonderlijke pixels op een beeldscherm kunnen aannemen. Op een monochroom scherm zijn er slechts twee zuivere kleuren, zwart en wit. Kleurenschermen geven gewoonlijk 16 of 256 zuivere kleuren weer. Nieuwere grafische kaarten kunnen 32 of 64 duizend kleuren weergegeven en 24-bits kaarten geven 16,7 miljoen kleuren weer.
- zie ook: Gepointilleerde kleuren.

Bronnen: Rob de Boer, © 1992 - 1996 Corel Corporation; diverse sites

Inloggen

 
gebruikersnaam:  
 
wachtwoord:  
 
 
 
   
Wachtwoord vergeten?  

Klik hier om uw gegevens te wijzigen

 

Stichting Kleurenvisie
Klarendalseweg 31
6822 GA Arnhem